INFORMACJA PRASOWA
„Toksyczni sąsiedzi” – nowy film dokumentalny Green REV Institute o prawie do zdrowia, życiu na wsi i sile społeczeństwa obywatelskiego
„Toksyczni sąsiedzi” to opowieść o mieszkańcach i mieszkankach obszarów wiejskich, ich prawie do życia w czystym środowisku i ochrony zdrowia, a także o tym, jak wielką rolę w obronie tych praw mogą odgrywać organizacje społeczne, ruchy obywatelskie i wspólne działanie.
Punktem wyjścia dla filmu jest historia projektu ustawy, który w debacie publicznej został nazwany „Lex Smród” (Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi). Projekt legislacji, przygotowany w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest symbolem wzmacniania nierówności pomiędzy interesami mieszkańców i mieszkanek terenów wiejskich a interesami dużego biznesu i sektora hodowlanego.
Twórcy filmu stawiają pytania o granice ochrony praw człowieka, zdrowia i środowiska oraz o to, czy rozwój sektora hodowlanego może odbywać się kosztem jakości życia lokalnych społeczności.
„Toksyczni sąsiedzi” to jednak znacznie więcej niż historia jednego projektu ustawy. To opowieść o nierównościach, dostępie do sprawiedliwości i sile społeczeństwa obywatelskiego.
Przewodniczką po historii jest dr Marzena Cypryańska – Nezlek, badaczka i psycholożka społeczna, która w swojej pracy naukowej przygląda się społecznym konsekwencjom przemian zachodzących na obszarach wiejskich.
W filmie rozmawia z osobami reprezentującymi różne perspektywy – naukową, społeczną, aktywistyczną i ekspercką.
Wśród rozmówców i rozmówczyń znaleźli się:
- Janusz Janczukowicz, profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, kierownik Centrum Edukacji Medycznej i prodziekan ds. Rozwoju Dydaktyki Wydziału Lekarskiego UMED.
- Anna Spurek, prezeska Green REV Institute oraz Federacji Bezpieczna Żywność;
- Mateusz Jarczyński, aktywista działający na rzecz praw osób mieszkających na obszarach wiejskich oraz praw zwierząt;
- Nawojka Ciborska, aktywistka i działaczka społeczna;
- Andrzej Elżanowski, zoolog i ekspert zajmujący się między innymi problematyką ochrony zwierząt.
Film stawia fundamentalne pytania o współczesną wieś i kierunek jej rozwoju.
Jak dzisiaj wyglądają obszary wiejskie? Kto podejmuje decyzje dotyczące ich przyszłości? Jak przemysłowa hodowla zwierząt wpływa na zdrowie, środowisko i codzienne życie lokalnych społeczności? I wreszcie – co mogą zrobić mieszkańcy i mieszkanki, kiedy ich głos nie jest wystarczająco słyszalny?
Jednym z głównych tematów filmu jest napięcie pomiędzy prawem biznesu do prowadzenia działalności gospodarczej a prawem człowieka do życia w bezpiecznym i zdrowym środowisku.
„Toksyczni sąsiedzi” pokazują, że konsekwencje decyzji dotyczących rozwoju wielkotowarowej hodowli nie rozkładają się równomiernie. To lokalne społeczności często ponoszą bezpośrednie koszty intensywnej produkcji zwierzęcej – mierząc się z uciążliwościami zapachowymi, zanieczyszczeniami, obawami o zdrowie oraz ograniczeniem komfortu codziennego życia.
Historia „Lex Smród” staje się w filmie symbolem szerszego problemu: nierówności pomiędzy mieszkańcami i mieszkankami obszarów wiejskich a silnymi ekonomicznie podmiotami reprezentującymi sektor hodowlany i przemysłowy.
Siła organizacji społecznych
Najważniejszym przesłaniem filmu jest jednak rola społeczeństwa obywatelskiego.
„Toksyczni sąsiedzi” pokazują, że organizacje społeczne mogą skutecznie wpływać na rzeczywistość – poprzez mobilizację społeczności, działania rzecznicze, monitoring procesu legislacyjnego oraz działalność strażniczą.
Film opowiada o tym, jak pojedyncze głosy mogą stać się słyszalne, kiedy łączą się w większą całość.
Tworzenie koalicji, federacji i szerokich ruchów społecznych pozwala budować masę krytyczną niezbędną do ochrony praw człowieka, prawa do zdrowia i prawa do życia w czystym środowisku.
To właśnie wspólne działanie może prowadzić do realnej zmiany – również w procesach legislacyjnych.
„Toksyczni sąsiedzi” są więc opowieścią o konflikcie wokół jednej ustawy, ale przede wszystkim o obywatelskiej sprawczości.
O tym, że zmiana nie zawsze zaczyna się w parlamencie czy ministerstwie.
Często zaczyna się od mieszkańców i mieszkanek, którzy mówią: to jest nasze miejsce do życia i mamy prawo decydować o jego przyszłości, o naszym zdrowiu, naszej rodzinie.
Piąty film dokumentalny Green REV Institute
„Toksyczni sąsiedzi” to już piąty krótkometrażowy film dokumentalny zrealizowany przez Green REV Institute.
Film jest częścią działań organizacji na rzecz sprawiedliwej transformacji systemu żywnościowego, ochrony środowiska, praw zwierząt oraz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego.
Produkcja wpisuje się również w działania koalicji Future Food 4 Climate & Federacji Bezpieczna Żywność, pokazując, że przyszłość systemu żywnościowego jest nierozerwalnie związana z przyszłością lokalnych społeczności, zdrowiem publicznym, ochroną środowiska i prawami człowieka.
Film „Toksyczni sąsiedzi” powstał w ramach zadania publicznego „Rozwój instytucjonalny koalicji Future Food 4 Climate”, finansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.
Kontakt dla mediów: Anna Spurek, anna@greenrev.org
