Tematy

Niepokój o rachunki i ciepło w domu może stać się narzędziem manipulacji. Kto korzysta na fake newsach o prądzie, gazie i paliwie? Jak sprawdzać informacje i czy sami możemy wymagać rzetelności od mediów?

Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymał Francis Halzen, belgijski fizyk pracujący w Stanach Zjednoczonych. Królewska Szwedzka Akademia Nauk uhonorowała go za „decydujący wkład w powstanie obserwatorium IceCube i odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego”. To właśnie dzięki jego naukowej wizji powstał niezwykły detektor wykorzystujący ogromną bryłę antarktycznego lodu do obserwowania cząstek przybywających z najodleglejszych zakątków Wszechświata.

Współczesne konflikty zbrojne zatarły granice moralne, a międzynarodowy system ochrony praw człowieka przeżywa najgłębszy kryzys od dekad. Czy potrafimy jeszcze upomnieć się o bezbronnych, zanim cynizm i polityczny pragmatyzm ostatecznie zastąpią sprawiedliwość?

Światło może stać się narzędziem sterowania aktywnością komórek nerwowych. Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za odkrycia, które doprowadziły do powstania optogenetyki – jednej z najważniejszych współczesnych metod badania mózgu. Dzięki niej naukowcy mogą z niezwykłą precyzją aktywować lub wyciszać wybrane neurony i sprawdzać, jak wpływają one na funkcjonowanie organizmu.

Nauka nie dzieje się tylko w laboratoriach i wielkich centrach akademickich. Dzieje się także w regionach, małych miastach i lokalnych wspólnotach – a te mają własne języki, historie i sposoby opowiadania o świecie. Jeśli popularyzacja nauki ma rzeczywiście docierać do wszystkich, musi nauczyć się mówić także ich głosem. O tym, jak śląski, kaszubski i łemkowski mogą stać się przestrzenią komunikacji naukowej, będzie mowa podczas konferencji SPIN 2026 w Krakowie.

Green REV Institute prezentuje swój piąty krótkometrażowy film dokumentalny, dedykowany pamięci zmarłego 9 września 2026 prof. Andrzeja Elżanowskiego.

Dlaczego przy wyborze technologii trzeba liczyć nie tylko cenę autobusu, ale cały koszt i ślad środowiskowy systemu?

W naszych organizmach każdego dnia trwa wojna starsza niż zwierzęta, rośliny, a nawet życie wielokomórkowe. To właśnie w wyścigu zbrojeń między bakteriami i wirusami narodziły się mechanizmy odporności, które dziś chronią także ludzi. Ta historia pozornie zaczyna się od Ilji Miecznikowa – rosyjskiego noblisty, który badał rozgwiazdy. Prowadzi ona przez mikrobiom i bakteriofagi, aż do sirtuin – pradawnych białek mogących stać się kluczem do leczenia chorób zapalnych, nowotworów, a nawet depresji.

Nowa ustawa odbiera mieszkańcom wsi prawną ochronę przed skutkami wielkoskalowej produkcji zwierzęcej. Projekt zmusza obywateli do notarialnej akceptacji zanieczyszczeń i blokuje poszkodowanym drogę do sądu. Przerzucenie ciężaru dowodu z korporacji na człowieka tworzy ustawowy parasol dla blisko 3000 ferm przemysłowych, legalizując spadek wartości sąsiednich nieruchomości i drenaż lokalnych zasobów wodnych.