Utworzenie spółdzielni energetycznej w Łapach uznaje się za kluczowy krok w stronę samowystarczalności energetycznej gminy i wzrostu lokalnych korzyści ekonomicznych, społecznych oraz ekologicznych.
Spółdzielnia energetyczna – idea i lokalne fundamenty
Spółdzielnia energetyczna polega na zrzeszeniu lokalnych producentów oraz odbiorców zielonej energii, głównie z własnych instalacji odnawialnych – od gospodarstw domowych, przez przedsiębiorstwa po instytucje samorządowe i publiczne. W Łapach w skład spółdzielni wejdzie gmina, Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej oraz Zakład Wodociągów i Kanalizacji. Dzięki uchwale Rady Miejskiej, dążenie do pełnej samowystarczalności energetycznej przestało być odległą perspektywą, a stało się realnym celem polityki lokalnej. Kluczowe jest także spełnienie wymogu co najmniej 40% udziału OZE w ogólnym zużyciu energii od 2025 roku, co wzmacnia znaczenie innowacyjnych inwestycji.
Korzyści i inwestycje – farma fotowoltaiczna oraz tańsza energia
Pierwszym etapem funkcjonowania spółdzielni będzie konsolidacja istniejących instalacji OZE w gminnych jednostkach, która pozwala na obniżenie kosztów administracyjnych i bardziej atrakcyjne rozliczenia. Planowana farma fotowoltaiczna na terenie strefy ekonomicznej będzie mieć kluczowe znaczenie dla przyszłości energetycznej gminy – pozwoli jednostkom podległym bilansować koszty energii na poziomie bliskim zera. Łapy dysponują wysokim potencjałem nasłonecznienia – ponad 1077 kWh/m² rocznie – oraz dużym zapleczem gruntów do inwestycji: ok. 13 931 hektarów, z czego większość to grunty orne i nieużytki. Członkowie spółdzielni mogą korzystać ze zwolnień z szeregu opłat systemowych i fiskalnych, np. opłaty OZE, akcyzy, mocowej, co bezpośrednio przekłada się na niższe rachunki. Model lokalnej bilansowości energii pozwala na stabilniejsze rozliczenia, nawet w nowym systemie net-billingu, a lokalna produkcja energii sprawia, że mieszkańcy są mniej narażeni na wahania cen na rynku krajowym.
Integracja, edukacja i dialog – opinie ekspertów oraz społeczności
Podczas spotkań konsultacyjnych i debat ekspertów – m.in. z udziałem Łukasza Pałuckiego, specjalisty ds. spółdzielni energetycznych – podkreślano, że korzyści z transformacji wymagają współpracy i zaangażowania całej społeczności. Pałucki wskazuje, że polska spółdzielczość energetyczna bazuje na wzajemnym zaufaniu, transparentności oraz partnerskim zarządzaniu – bez realnej relacji uczestników nawet najlepszy projekt nie przyniesie oczekiwanych efektów. Spółdzielnia nie jest mechanizmem do taniego prądu „z automatu” – wymaga zaangażowania, edukacji i gotowości na kooperację gospodarną i społeczną. Dodatkowo, mieszkańcy Łap poprzez udział w spółdzielni zyskują możliwość zwiększenia świadomości ekologicznej, ucząc się w praktyce rozliczania energii i zasad działania OZE.
Dzięki wspólnemu działaniu i otwartemu dialogowi Spółdzielnia Energetyczna Łapy może stać się wzorem na mapie polskich gmin, zapewniającym stabilność, bezpieczeństwo, niższe ceny energii oraz rzeczywistą transformację energetyczną.
