ISSN 2657-9596

Czy państwo uratuje małe gospodarstwa? Dzięki nim mamy żywność bez szkody dla środowiska

Sokołowska Dominika
26 marca 2020

Epidemia koronawirusa uderza w nas wszystkich. Nie oszczędza też rolników i rolniczek, zwłaszcza prowadzących rodzinne i ekologiczne gospodarstwa. Potrzebujemy szybkiej i dobrze zaplanowanej pomocy dla tych, którzy najbardziej odczuwają skutki pandemii. Pamiętajmy jednak, że doraźne wsparcie to tylko pierwszy krok – niezbędne są konkretne i daleko idące zmiany systemowe. Musimy odpowiedzieć nie tylko na pandemię, ale również kryzys klimatyczny i degradację przyrody – Dominika Sokołowska z Greenpeace Polska komentuje propozycje wsparcia dla rolników i rolniczek przedstawione przez Ministerstwo Rolnictwa.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło polskie postulaty w sprawie walki ze skutkami pandemii Covid-19 dla branży rolnej [1]. Obecny kryzys jest niewspółmiernie dotkliwy zwłaszcza dla małych, rodzinnych gospodarstw, produkujących żywność dobrą dla naszego zdrowia, środowiska i klimatu. Zamknięte targowiska, trudności z funkcjonowaniem tradycyjnych łańcuchów dostaw, ograniczenia w przemieszczaniu się, utrudniające transport i dystrybucję produktów rolno-spożywczych, przejęcie handlu żywnością przez supermarkety, kwestie związane z zatrudnieniem pracowników sezonowych – to tylko niektóre z wyzwań, z jakimi mierzą się w tej chwili polscy rolnicy i rolniczki. Ciężka praca wszystkich, dzięki którym mamy zapewnioną żywność, powinna być doceniona. W sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy, konieczne jest interwencyjne wsparcie dla tych najbardziej poszkodowanych.

Jednak sama pomoc doraźna nie wystarczy, by je uratować. W obliczu narastającego kryzysu zdrowotnego, przyrodniczego i klimatycznego, niezbędne są zmiany systemowe. Już teraz meteorolodzy przewidują, że Polska podobnie jak w ubiegłym roku, doświadczy suszy. Bardzo prawdopodobne jest, że sektor żywności doświadczy dramatu na niewyobrażalną skalę. A to dopiero początek spustoszenia, jakie może przynieść pogłębiony kryzys klimatyczny. Wnioski należy wyciągać bez zbędnej zwłoki.

Naukowcy od dawna alarmują, że musimy gruntownie zmienić sposób, w jaki korzystamy z ziemi i produkujemy żywność [2]. Przede wszystkim drastycznie ograniczona powinna zostać ekspansja ferm przemysłowych, a wsparcie powinno wzmacniać rolnictwo lokalne, ekologiczne, nastawione głównie na produkcję roślinną. To dzięki niemu mamy zdrową żywność, bez niszczenia środowiska i klimatu. Pompowanie naszych pieniędzy w obecny, zepsuty mechanizm, bez dokonania daleko idących zmian w sposobie funkcjonowania rolnictwa, będzie oznaczało finansowanie z publicznych środków narastającego kryzysu zdrowotnego, przyrodniczego i klimatycznego. Najwyższy czas położyć temu kres.

Dlatego pieniądze publiczne – zarówno unijne w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jak i krajowe narzędzia w ramach tzw. tarczy antykryzysowej, powinny wymuszać tę pozytywną zmianę. Należy przeciąć finansowanie ferm przemysłowych i wielkoobszarowego rolnictwa, a wspierać małe, rodzinne gospodarstwa, dzięki którym żywność na naszych stołach powstaje bez szkody dla naszego zdrowia, środowiska i klimatu. Tylko w ten sposób możemy jednocześnie pomóc przejść polskim rolniczkom i rolnikom przez ten wyjątkowo trudny czas, ale także wzmocnić ich rolę w budowaniu bezpieczeństwa żywnościowego Polski oraz walce z kryzysem klimatycznym i degradacją środowiska naturalnego.

Minister Ardanowski wyraził niedawno nadzieję, że “to nieszczęście, które dotknęło dziś świat otworzy oczy wielu ludziom. Nie może liczyć się tylko i wyłącznie maksymalizacja zysku”. Greenpeace podziela tę nadzieję, dlatego przypominamy: publiczne pieniądze, które mają zostać wydane na ratowanie polskiego rolnictwa przed skutkami pandemii, muszą służyć jednocześnie ratowaniu tego rolnictwa oraz nas wszystkich przed skutkami niszczenia przyrody i kryzysu klimatycznego. Odczuwamy je już teraz, a w przyszłości będziemy odczuwać jeszcze bardziej. Pandemię Covid-19 powinniśmy potraktować jako wielki test solidarności i jako dzwonek alarmowy, który wzywa nas do fundamentalnych zmian w gospodarce, życiu społecznym, stosunku do przyrody i rolnictwie. Ta zmiana jest w zasięgu ręki – najwyższy czas zacząć ją wdrażać.

Przypisy:
[1] https://www.gov.pl/web/rolnictwo/polskie-postulaty-ws-walki-ze-skutkami-epidemii-covid-19-dla-branzy-rolnej
[2] https://besjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/pan3.10080

Fot. Mariusz Cieszewski

Jeśli nie zaznaczono inaczej, materiał nie może być powielany bez zgody redakcji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.