ISSN 2657-9596

178 mln euro mniej na rolnictwo ekologiczne w Polsce

16 kwietnia 2020
W resorcie rolnictwa zapadła kontrowersyjna decyzja odebrania 178 mln euro przeznaczonych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 na wsparcie rolnictwa ekologicznego i przeznaczenie ich na ONW – Obszary o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania.

Konsekwencje? Rolnicy gospodarujący na ONW dostaną do 1 ha kilkaset zł więcej. Czyim kosztem? Kosztem rolników ekologicznych, którzy naprawdę produkują lub chcą podjąć produkcję żywność wysokiej jakości w systemie, który nie niszczy środowiska. Zapłacą za to również polscy konsumenci zmuszeni do zakupu nieraz droższej żywności ekologicznej pochodzącej z innych krajów UE, w których władza publiczna naprawdę wspiera rozwój rolnictwa ekologicznego.

Uzasadnienie tego planu – rzekomy brak zainteresowania rolników prowadzeniem produkcji ekologicznej. No cóż, przy takim „wsparciu” państwa, trudno dziwić się, że rolnicy są pełni obaw i tracą zainteresowanie tą formą produkcji.

W 2018 r. w Polsce było ok. 19 tys. gospodarstw ekologicznych. Danych za 2019 r. jeszcze nie opublikowano, ale ze wstępnych informacji widać ciągły spadek liczby gospodarstw, podczas gdy w innych krajach UE ich liczba stale rośnie. Dlaczego tak się dzieje, skoro w całej UE (także w Polsce) rosną obroty żywnością ekologiczną zgodnie z oczekiwaniami konsumentów?

Aktualnie w Polsce szacuje się wartość rynku żywności ekologicznej na 1,3 mld zł (Raport z badań „Marketing, promocja oraz analiza rynku: analiza wartości i struktury rynku produkcji ekologicznej w Polsce” przygotowany dla Ministerstwa przez SGGW). Jeśli polscy rolnicy ekologiczni nie otrzymają odpowiedniego wsparcia dla prowadzenia produkcji ekologicznej i nie będzie dla nich dobrych zachęt, to w jeszcze większym stopniu miejsce na polskim rynku będą zajmowały dostawy żywności ekologicznej z innych krajów UE. W takich krajach jak Niemcy, Francja czy Dania rolnictwo ekologiczne jest szczególnie wspierane – dzięki krajowym strategiom i programom produkty ekologiczne są realną alternatywą i konkurencją dla produkcji konwencjonalnej, dostępną dla wielu konsumentów

Ta zmiana w działaniu „Rolnictwo ekologiczne” jest wyjątkowo niekorzystna dla polskich rolników ekologicznych oraz polskich konsumentów. Jest to także wyjątkowo szkodliwe dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski, gdyż wsparcie dla ONW nie jest powiązane z warunkiem produkcji żywności. Czy tak polski rząd dba o zapewnienie Polakom żywności ekologicznej cechującej się wysoką jakością, zwłaszcza w szczególnym okresie epidemii spowodowanej wirusem COVID-19?

Projekt przesunięcia środków jest jednym z wielu działań uderzających w rozwój produkcji ekologicznej w Polsce.

W 2019 r. pogorszono rolnikom ekologicznym warunki otrzymania płatności do upraw paszowych i trwałych użytków zielonych z 0,3 DJP/ha do 0,5 DJP/ha, co w warunkach suszy, z jaką borykali się rolnicy w latach 2018 i 2019, mogło powodować trudności w samowystarczalności paszowej, zwłaszcza w rejonach klęski suszy i na słabych glebach. M.in. z powodu takich działań brakuje w Polsce mleka ekologicznego, a ekologiczne mleko i jego przetwory na półkach polskich sklepów, pochodzą z innych krajów UE, które naprawdę rozwijają produkcję ekologiczną. Wprawdzie trzy miesiące później nieco podniesiono stawki dotacji do upraw ekologicznych, lecz nie spowoduje to rozwoju produkcji ekologicznego mleka, ponieważ w tym celu konieczne jest przede wszystkim usunięcie wielu formalnych barier, które tworzono przez wiele lat. Przedstawiciele ministerstwa rolnictwa publicznie deklarują wsparcie rozwoju produkcji ekologicznej w ramach „Planu dla Wsi”. Niestety, kończy się na pustych obietnicach. Nie ma żadnego związku pomiędzy deklaracjami ministerstwa rolnictwa obiecującymi Polakom żywność wysokiej jakości a działaniami i decyzjami, które rzeczywiście są podejmowane w tym resorcie.

Już raz mieliśmy podobną sytuację – we wrześniu 2015 r. była podobna uchwała o przesunięciu 157 mln euro z działania „Rolno-środowiskowo-klimatycznego” na ONW, wówczas – po protestach organizacji rolniczych i ekologicznych – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi obiecał zwrot równoważnych środków na te cele z PROW 2014-2020 i uczynił to. Niestety, teraz Ministerstwo nie dotrzymuje danego słowa i ponownie zabiera środki przeznaczone na wsparcie rolnictwa ekologicznego.

Kiedy w końcu rolnictwo ekologiczne stanie się dla naszych władz równie ważne jak rozwój innych kierunków produkcji rolnej w Polsce?

Uchwały Komitetu Monitorującego PROW 2024-2020 podjęte w trybie obiegowym oraz protokół z przyjęcia uchwał w procedurze pisemne można przeczytać tutaj: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/uchwaly-podjete-w-trybie-obiegowym

Źródło: Koalicja Żywa Ziemia


Jeśli podoba Ci się to, co robimy, prosimy, rozważ możliwość wsparcia Zielonych Wiadomości. Tylko dzięki Twojej pomocy będziemy w stanie nadal prowadzić stronę i wydawać papierową wersję naszego pisma.

Jeśli nie zaznaczono inaczej, materiał nie może być powielany bez zgody redakcji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.