W Grodzisku Mazowieckim wyrasta wydarzenie, które łączy naukę, praktykę i codzienne wybory zwykłych ludzi. III Grodziski Festiwal Permakultury – otwarty, bezpłatny festiwal edukacyjno‑społeczny – pokazuje, że troska o zdrowie, jakość żywności i klimat zaczyna się na talerzu, w ogrodzie i we własnym mieście. Dwudniowe wydarzenie odbywa się w Dworku Adama Chełmońskiego w Adamowiźnie, w otoczeniu zieleni sprzyjającej rozmowie o naturze i zmianie stylu życia.

Organizatorem festiwalu jest Stowarzyszenie Moc Korzeni, działające od 2023 roku na styku edukacji, ochrony środowiska i budowania lokalnej odporności żywnościowej. To z inicjatywy tej organizacji w gminie Grodzisk Mazowiecki wprowadzono lekcje permakultury do wszystkich szkół oraz stworzono pierwsze w Polsce, zlokalizowane w przestrzeni publicznej siedliska dla dzikich zapylaczy – sandarium i tzw. beebank w Parku Skarbków.

Ogród permakulturowy Zdjęcie: Moc Korzeni

Permakultura – sposób myślenia, nie moda

Twórcy festiwalu podkreślają, że permakultura to coś znacznie więcej niż modny sposób uprawy ogrodu. To sposób myślenia i projektowania życia, oparty na współpracy człowieka z naturą, budowaniu trwałych, zdrowych systemów oraz dostrzeganiu zależności między tym, co jemy, jak żyjemy i jak funkcjonuje środowisko. W praktyce oznacza to m.in. stawianie na lokalną i sezonową żywność, ograniczanie chemii w produkcji, świadome korzystanie z zasobów oraz wzmacnianie więzi społecznych.

– Nie chodzi tylko o „ładny ogród”, ale o sposób projektowania życia, który buduje odporność ludzi i środowiska – podkreśla Marcin Iwankiewicz ze Stowarzyszenia Moc Korzeni.

Permakultura w Grodzisku nie ogranicza się do teorii. W programie festiwalu znalazły się wykłady naukowców i praktyków, panele dyskusyjne, otwarte warsztaty dla dzieci i dorosłych, joga na trawie, gry terenowe, kiermasz lokalnych i naturalnych produktów, a także spacery botaniczne prowadzone w terenie. Dworek Adama Chełmońskiego i jego otoczenie stają się na dwa dni laboratorium współpracy człowieka z przyrodą.

Od lekcji permakultury do „Klimatycznego Człowieka Roku”

Moc Korzeni to przykład organizacji, która łączy działania oddolne z systemową współpracą z samorządem i instytucjami. Stowarzyszenie jest doradcą ds. przyrody dla samorządu Grodziska Mazowieckiego, współtworzy rozwiązania dotyczące żywności i rolnictwa w ramach Koalicji Żywa Ziemia oraz ma na koncie współorganizację pierwszego w Polsce okrągłego stołu poświęconego systemowi żywności i zamówieniom publicznym, wraz z Fundacją Kupuj Odpowiedzialnie.

Symbolicznym docenieniem tej pracy jest wyróżnienie dla przedstawiciela stowarzyszenia, Marcina Iwankiewicza – „Klimatyczny Człowiek Roku 2025” w kategorii Społecznik, przyznane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. To sygnał, że lokalne działania z Grodziska Mazowieckiego stają się częścią szerszej, ogólnopolskiej rozmowy o transformacji systemu żywnościowego i ochronie klimatu.

Festiwal kameralny, ale z nagrodą „Perły Mazowsza”

Choć w poprzednich edycjach festiwalu brało udział około 400 osób, organizatorzy świadomie utrzymują jego kameralny, jakościowy charakter. To przestrzeń, w której mieszkańcy mogą spokojnie porozmawiać z ekspertami, zadać pytania naukowcom, a dzieci – dotknąć ziemi, nasion i poznać sekrety życia w glebie czy dowiedzieć się o świecie dzikich zapylaczy.

– Zależy nam na jakości relacji i rozmowy, a nie na masowej imprezie – podkreślają organizatorzy.

Jakość tego podejścia została już zauważona: I Grodziski Festiwal Permakultury został nagrodzony główną nagrodą w plebiscycie „Perły Mazowsza” w kategorii Ekologia. Wyróżnienie potwierdza, że lokalne, konsekwentne działania edukacyjne mogą stać się ważnym punktem odniesienia w regionie.

Bezpłatne wydarzenie, realna zmiana

Festiwal jest w pełni bezpłatny dla uczestników i realizowany jako zadanie publiczne współfinansowane z budżetu gminy Grodzisk Mazowiecki w wysokości 21 525 zł. W ramach tego samego zadania Stowarzyszenie Moc Korzeni organizuje także spacery botaniczne dla przedszkoli, szkół i mieszkańców gminy – od wiosny do jesieni – ucząc rozpoznawania roślin i budowania uważności na lokalne ekosystemy.

Organizatorzy podkreślają, że ich celem nie jest „jednorazowe wydarzenie”, ale stała zmiana nawyków: od wyboru żywności, przez sposób spędzania wolnego czasu, po zaangażowanie w sprawy lokalne. Dlatego Grodziski Festiwal Permakultury ma charakter międzypokoleniowy – zaprasza dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów do wspólnej rozmowy o przyszłości, w której zdrowie ludzi i zdrowie planety są ze sobą nierozerwalnie związane.

Na profilach festiwalu i Stowarzyszenia Moc Korzeni można znaleźć relacje wideo, nagrania wystąpień oraz informacje o kolejnych inicjatywach – m.in. na stronie wydarzenia na Facebooku (GrodziskiFP) oraz na kanale YouTube „Moc Korzeni”.

Program III Grodziskiego Festiwalu Permakultury

Dworek Adama Chełmońskiego w Adamowiźnie
23–24 maja 2026 roku

Sobota, 23 maja 2026

Strefa wykładowa – namiot główny

• 13:00 – Otwarcie Festiwalu przez Burmistrza Grodziska Mazowieckiego, Tomasza Krupskiego
• 13:15 – Koncert uczniów Zespołu Szkół Specjalnych nr 3 im. Hipolita Szczerkowskiego, pod kierunkiem Konrada Koźlickiego
• 13:40 – dr Anna Traut-Seliga – Jak rośliny komunikują się ze sobą i z nami?
• 14:30 – Łukasz Franczuk (Stowarzyszenie Mała Wspólnota), Alicja Borowska (JAnatura) – O działaniach lokalnych i Żabia Odyseja
• 15:00 – Przerwa
• 15:15 – Zofia Seliga – Mikoryza – zastosowanie grzybów w rolnictwie
• 16:00 – Panel dyskusyjny: Bezpieczeństwo żywnościowe
  Prowadzenie: dr Joanna Erbel (CoopTech Hub – MOST Spółdzielcza farma miejska)
  Uczestnicy: Marcin Iwankiewicz (Moc Korzeni), Katarzyna Banul-Wójcikowska (Instytut Strategii Żywnościowych „Grunt”), Marzena Wichniarz (Rodzice dla Klimatu)

Strefa parkowa

• 12:00 – Joga na trawie (prosimy o zabranie własnych mat) – Kasia Olszewska (Do Siebie)
• 13:00–15:00 – Gra terenowa: Kompost – tajemnice dżdżownic i cykl życia – Stowarzyszenie Edukatorów Permakulturowych „Permisja”
  Zapisy: stowarzyszenie.moc.korzeni@gmail.com
• 13:00–17:00 – Warsztaty otwarte dla dzieci i dorosłych:
  • Zespół Szkół Specjalnych nr 3 im. Hipolita Szczerkowskiego (Ewa Sikora) – Świat nasion
  • Szkoła Podstawowa w Adamowiźnie – warsztaty o glebie
  • Stowarzyszenie Edukatorów Permakulturowych „Permisja” – Woda – mistrzowie retencji
• 13:00–18:00 – Kiermasz produktów lokalnych i naturalnych, wystawa prac lokalnych artystów, prezentacja organizacji pozarządowych, pokazy pierwszej pomocy (harcerze), zdrowe jedzenie i dobra atmosfera
• 17:45 – Spacer botaniczny – dr Anna Traut-Seliga, Zofia Seliga

Dworek

• 16:00 – Mrugnięcia – wystawa fotografii Jakuba Obsowskiego

Niedziela, 24 maja 2026

Strefa wykładowa – namiot główny

• 12:00 – Otwarcie Festiwalu przez Wiceburmistrzynię Grodziska Mazowieckiego, Katarzynę Marcinkowską
• 12:15 – prof. dr hab. Piotr Skubała, dr Magdalena Ochwat – Symbiocen zaczyna się tutaj – w stronę planety opartej na współpracy
• 13:00 – Mateusz Galica (Lata Dwudzieste) i dr hab. Jacek Wasilewski (UW) – Jak opowiadać o zmianach klimatu?
• 13:30 – Marcin Krzeszewski (Kalpapāda) – Relacje zamiast zasobów – permakultura jako nowy paradygmat myślenia o świecie
• 14:30 – Przerwa / koncert Białego Chóru
• 15:00 – dr Barbara Grzywacz, dr Szymon Grzywacz (Związek Dużych Rodzin „Trzy Plus”) – O wpływie żywności na zdrowie
• 15:30 – dr hab. Paulina Kramarz – Odpowiedzialne zbiory, czyli o współpracy z przyrodą
• 16:30 – Panel dyskusyjny: Jedno zdrowie
  Prowadzenie: Ewa Sufin-Jacquemart (Fundacja Strefa Zieleni)
  Uczestnicy: dr n. wet. Michał Kaczorowski, dr hab. Paulina Kramarz, Cezary Skalski (Dyrektor Biura Oświaty Gminy Grodzisk Mazowiecki)

Strefa parkowa

• 11:30 – Joga na trawie (prosimy o zabranie własnych mat) – Kasia Olszewska (Do Siebie)
• 12:30–16:00 – Gra terenowa: Symbioza – Hufiec ZHP Grodzisk Mazowiecki
  Zapisy: stowarzyszenie.moc.korzeni@gmail.com
• 12:00–17:00 – Warsztaty otwarte dla dzieci i dorosłych:
  • Stowarzyszenie Edukatorów Permakulturowych „Permisja” – Bioróżnorodność – wciel się w rolę naukowca
  • Stowarzyszenie Edukatorów Permakulturowych „Permisja” – Siła tkwi w nasionach!
  • Konrad Koźlicki – warsztaty ceramiczne z możliwością wypalenia prac (odbiór prac możliwy ok. 2 tygodnie po wydarzeniu)
• 12:00–18:00 – Kiermasz produktów lokalnych i naturalnych, wystawa prac lokalnych artystów, prezentacja organizacji pozarządowych, zdrowe jedzenie i dobra atmosfera