ATOM STOP

Polska ma podobno wątłe społeczeństwo obywatelskie. I oto nagle, w sposób naturalny, wokół oporu wobec narzucanych inwestycji, aktywizuje się ono całkiem sprawnie. Tacy ludzie to nie ekipa, broniąca egoistycznie swojego kawałka terenu, ale świadomi obywatele.

Po katastrofie nuklearnej w Fukushimie w 2011 r. rząd Angeli Merkel zamknął ok. 40% niemieckich bloków atomowych i powrócił do pierwotnego programu stopniowego odchodzenia od energii nuklearnej, przedstawionego przez czerwono-zielony rząd Gerharda Schroedera. Po upływie roku można zobaczyć, jakie są skutki krótkoterminowe i jakie prawdopodobnie będą skutki długoterminowe tej decyzji.

Jaka jest gwarancja, że projektanci ewentualnych elektrowni jądrowych w Polsce czy gdziekolwiek przewidzą wszystkie potencjalne wydarzenia skutkujące wyciekiem substancji radioaktywnych grożących znaczącymi skażeniami?

Istnieją różne odpady radioaktywne, mniej i bardziej uciążliwe. Największy problem stanowi zużyte paliwo z elektrowni jądrowych. Chociaż od uruchomienia pierwszej elektrowni jądrowej minęło ponad pół wieku, wciąż nie rozwiązano problemu przetwarzania lub składowania tych wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych.

Szklarska Poręba, Karpacz, Kudowa Zdrój, Radków pod Szczelińcem i inne kurorty są zagrożone planami uruchamiania kopalń uranu dla polskiej elektrowni atomowej. Obecnie takie złoża eksploatuje się poprzez wtłaczanie pod ziemię stężonego kwasu siarkowego i innych niebezpiecznych chemikaliów, w tym również cyjanku potasu.

Do niedawna wszyscy byliśmy przekonani, że elektrownia jądrowa w Polsce to już historia. Że Żarnowiec raz na zawsze został pogrzebany i zakopany jak martwy ptaszek, co nie przeżył zimy. Niestety, ktoś odkurzył stare pomysły, a lobby jądrowe zrobiło wielki szum w mediach pod hasłem, że energetyka atomowa to najbardziej bezpieczna sprawa pod słońcem.

Inwestycje w efektywność energetyczną i w rozwój alternatywnych źródeł energii (energia solarna, biomasa, wiatr), a na okres przejściowy – nowych technologii przetwarzania węgla, stwarzają realne, trwałe, tańsze i bezpieczne możliwości zaspokojenia potrzeb energetycznych gospodarstw domowych, rolników i przedsiębiorstw.

Raport Izby Obrachunkowej ponownie ożywił we Francji debatę nad przyszłością starzejącego się parku elektrowni jądrowych. Żywot większości z nich już raz przedłużono z 30 do 40 lat. Czy należy jeszcze przedłużać życie istniejących reaktorów, podjąć budowę nowych, czy też zintensyfikować rozwój sektora energii alternatywnych?

Dopiero po awarii zwykli ludzie zdali sobie sprawę, że rząd i firmy energetyczne często ukrywały niewygodne fakty, a jedynie w niezależnych internetowych mediach toczyła się obiektywna dyskusja o energii atomowej. Obecnie ludzie przestali wierzyć w „oficjalne wiadomości”. Z Yasuhiro Igarashi, doktorantem w Instytucie Chemii Fizycznej PAN, urodzonym w Fukushimie, rozmawia Marcin Wrzos.