Tak nieprzewidywalnych wyborów nie było w Wielkiej Brytanii od dawna. Czy w maju doczekamy się zmiany rządów? Czy Partia Pracy będzie mogła realizować progresywną politykę? I czy w ogóle jeszcze tego chce? (więcej…)
Twórca filmu „Drill Baby Drill” w rozmowie dla „Zielonych Wiadomości”. (więcej…)
Claude Girod, aktywistka Confédération Paysanne odpowiada na pytania redakcji „Zielonych Wiadomości”. (więcej…)
Tuż za moim progiem czai się niebezpieczeństwo, które sprawia, że na przemian kulę się ze strachu, szukam ulgi w zaprzeczaniu i krzyczę z oburzenia. Nie wiem, jak walczyć z tak potężnym wrogiem. Jak na ironię, przez 35 lat byłam zwiastunką dobrego stanu zdrowia i świetnego samopoczucia.
Ostatnimi czasy całymi godzinami planuję, w jaki sposób zgromadzić rodzinę, a następnie opuścić mój dom, strony rodzinne i znaleźć dla nas nową małą ojczyznę. Nie jesteśmy już tutaj bezpieczni. Zjawiły się przedsiębiorstwa gazowe i roszczą sobie prawa do tysięcy akrów Penns Woods. Departament Ochrony Środowiska (Department of Environmental Protection – DEP) zezwolił na budowę odwiertów gazowych na terenie lasu stanowego Loyalsock, który otacza moją posesję. Susquehanna River Basin Commission (SRBC) wydaje zezwolenia na pobór milionów galonów wody z działu wodnego, do którego należy strumień przepływający przez podwórko przed moim domem.
Przez dziesięciolecia jedyną drogą do tego oddalonego, przepięknego i bogatego w dziką faunę i florę rejonu była Butternut Grove – wąska droga „bez wyjazdu”, przechodząca obok podjazdu do mojego domu. Kończyła się na szlaku spacerowym w lesie stanowym Loyalsock. Zazwyczaj podczas moich dwumilowych spacerów wzdłuż tej drogi nie mijał mnie nawet jeden samochód. Spuszczony ze smyczy pies truchtał obok mnie, a jeśli ktoś przejeżdżał – byli to sąsiedzi, którzy zwalniali, aby mnie pozdrowić albo zatrzymywali się, żeby trochę pogadać, jak to mają w zwyczaju ludzie na wsi.
Strumień Loyalsock jest zaraz za wałem – o rzut kamieniem od drogi. Mogłam jeździć pod górę na moim koniu do miejsca, gdzie jednopasmowa droga przechodziła w ścieżkę spacerową imienia Dad-Dad Chapmana na terenie lasów stanowych. Tej ścieżki już nie ma – została zagrodzona, a w miejscu dawnego wejścia stoją tablice ostrzegające, że to teren prywatny i wejście będzie karane. Piły mechaniczne i wywrotki napełnione żwirem przekształciły wąską ścieżkę w szeroką żwirowaną drogę, biegnącą przez las do dwóch odwiertów, położonych niemalże jeden obok drugiego. Żeby zbudować tę drogę, ścięto wiele drzew, ukochana niegdyś ścieżka wiodąca przez ziemię, którą nazywa się „wspólnym bogactwem”, jest teraz zagrodzona, strzeżona i nie zaprasza już myśliwych, turystów, rowerzystów górskich, narciarzy i jeźdźców. Skończyły się moje codzienne spacery i częste przejażdżki konne, podobnie jak inne proste przyjemności wiejskiego życia nad brzegiem pięknego strumienia.
Życie wszystkich mieszkańców Butternut Grove zmieniło się na zawsze za sprawą korporacji roszczących sobie prawo do wysyłania swoich ciężarówek w górę drogi, zanieczyszczania powietrza spalinami diesla, wwożenia na górę pełnych ciężarówek toksycznych chemikaliów do szczelinowania i zwożenia z powrotem na dół milionów galonów trujących ścieków.
Nie czujemy się już dłużej bezpiecznie, nie możemy cieszyć się Loyalsock – cudownym strumieniem, który zaczyna się w Sullivan County i płynie swoim korytem 64 mile do wschodniej odnogi rzeki Susquehanna. Nie da się oszacować wartości tego strumienia, który przez lata zapewniał aktywny wypoczynek setkom wędkarzy, kajakarzy, pływaków i posiadaczy letnich domków kempingowych – ofiarując im wodę, która tańczy i migoce i podtrzymuje życie bogactwa ryb, płazów, ptaków oraz innej dzikiej fauny i flory – wodę, która jest teraz mieszana z toksycznymi chemikaliami i wtłaczana pod wysokim ciśnieniem w skały formacji Marcellus Shale.
Mój dziadek kupił tych 20 akrów z milowym dostępem do strumienia w 1933 roku. Nasze rodzinne wspomnienia związane z tym miejscem są bezcenne, a moje wnuki byłyby piątym pokoleniem biegającym po łąkach, pływającym w potoku, jeżdżącym na koniach i spacerującym w pobliskich lasach. W naszym coraz szybciej zmieniającym się społeczeństwie tak głębokie korzenie są bardzo cenne i rzadkie. A jednak – mój syn i jego rodzina wyprowadzili się do miejsca położonego 300 mil stąd, na północ od Battleboro w stanie Vermont, daleko od rodziny, lecz również z dala od łupków, szukając bezpieczniejszego miejsca do życia. Ci z nas, którzy zostali, również myślą o opuszczeniu naszego dziedzictwa i o wyjeździe z tego rejonu.
Przemysł wydobywczy przez lata planował swoją strategię, uchylając prawa stanowe i federalne, które mogłyby zapewnić nam ochronę. Panuje tutaj gorączka gazowa, a to specjalne miejsce, które niegdyś nazywaliśmy naszym domem, zostało „spisane na straty”.
Tłumaczenie: Jan Skoczylas
przeczytaj także: Gaz łupkowy? Nie, dziękujemy! Za duże ryzyko
Gdyby 19-letni Rafał z Legionowa został zatrzymany z gramem marihuany w Portugalii, nie musiałby obawiać się policji i więzienia. Dlaczego polską politykę narkotykową tak trudno zmienić? (więcej…)
„Dumni i wściekli” – a właściwie to, gdyby trzymać się oryginalnego tytułu, „Pride” – to dość lekki film o tym, jak rodzą się polityczne sojusze pozornie nie do pomyślenia. (więcej…)
O gazie łupkowym z perspektywy afrykańskich farmerów. (więcej…)
Aspekty TTIP dotyczące sfery usług finansowych podminowują zdolność polityków w Europie i w USA do wprowadzania ścisłych regulacji bankowości, które mogłyby zapobiec przyszłej niestabilności i kolejnemu kryzysowi finansowemu. (więcej…)
Refleksje Tomasza Bućki wokół „Męczenników” Grzegorza Jarzyny. (więcej…)
Wyzwanie klimatyczne nie powinno być uznawane wyłącznie za problem ekologiczny. Należy je raczej uznać za kwestię społeczną.
Związki między stanem środowiska a stylami życia w XXI wieku w zdumiewająco konkretny sposób przedstawia raport Instytutu Zrównoważonego Rozwoju i Stosunków Międzynarodowych (IDDRI – Sciences Politiques Paris) pt. „Style życia i ślady węglowe”. Ta analiza stylów życia oraz ich śladów węglowych we Francji roku 2050 może odegrać istotną rolę w walce ze zmianami klimatu.
Raport próbuje przewidzieć, jak będzie wyglądało życie za 35 lat. Pokazuje jak bardzo zróżnicowany wpływ na klimat mają poszczególne style życia. Różnice te mogą wynikać z odmiennych wyborów politycznych, ale również – i przede wszystkim – z odmiennych procesów społecznych, które mogą kształtować najbliższe dziesięciolecia i które możemy przewidywać na bazie trendów widocznych już dziś. Raport ten opowiada o przyszłości i dobrze wpasowuje się w toczone w ruchu ekopolitycznym debaty. Ma on również potencjał dostarczenia nam narzędzi potrzebnych do budowy i poszerzania większości na rzecz zmian.
Poza ekologicznym światkiem
Od czasu, gdy w 1972 r. Klub Rzymski zostały ogłosił „Granice wzrostu”, przybywa raportów poświęconych głęboko niepokojącemu stanowi planetarnego ekosystemu. Wybuchy kolektywnej świadomości przyniosły skutki: demonstracje, pierwsze ekologiczne regulacje krajowe i międzynarodowe, powstawanie partii Zielonych…
Mimo to zbyt często wysiłki te wyglądają na „bańki”, które pękają równie szybko, jak się kształtują. Dobrym przykładem była szybka zmiana tonu dotyczącego kwestii klimatycznych wśród decydentów w momencie wybuchu kryzysu finansowego w 2008 r. Jej skutki obserwujemy po dziś dzień – np. klapę szczytu w Kopenhadze.
Obniżenie ambicji ekologicznych usprawiedliwia się następująco: kryzys ekonomiczny uzasadnia czekanie z (ponoć kosztownymi) działaniami na rzecz rozwiązania kryzysu ekologicznego. Działania te nigdy nie są rozważane jako sposób na odbudowę gospodarki. Nie możemy jednak wykluczyć, że to właśnie sposób, w jaki kwestia klimatyczna przedstawiana jest przez Zielonych oraz ekologów, odpowiada za jej zepchnięcie na koniec listy politycznych priorytetów wśród liderów politycznych oraz obywatelek i obywateli, którzy wybierają ich na stanowiska.
Braki „modelu deficytowego”
By poradzić sobie z wyzwaniem klimatycznym, nie musimy wciąż podkreślania konieczności uniknięcia katastrofy. Robiliśmy to już przez 40 lat. Dziś przede wszystkim potrzeba nam zrozumienia tego, dlaczego napotykamy taki opór przy okazji wdrażania wielkoskalowych rozwiązań problemów. Ostatnimi czasy rosnące rzesze socjologów skupiają uwagę na tym, w jaki sposób prezentowane są kwestie klimatyczne czy też szerzej – ekologiczne.
Najmocniejsza krytyka dotyczy tego, że dyskurs w tych kwestiach obraca się nadal wokół „modelu deficytowego”. Model ten z kolei nadal za mocno tkwi w dość naiwnym przekonaniu, że udzielanie prawdziwych, dokładnych informacji opinii publicznej na temat konsekwencji utrzymywania status quo przyczyni się do zmiany w ich zachowaniu. Innymi słowy – jeśli wiesz (jak poważna jest sytuacja), to się zmieniasz (a dokładniej: zmieniasz swoje zachowanie).
Znaczna część historii ruchu ekopolitycznego stanowi dowód na klapę tego modelu, który znajdziemy w rozlicznych „planach uratowania planety nim będzie za późno” (takich jak te Klubu Rzymskiego, „Plan B” Lestera Browna czy pomysły Nicolasa Hulota). Fakt, że żaden z nich nie został wdrożony, wskazuje na fakt fundamentalnego niezrozumienia mechanizmów zmiany społecznej i politycznej. Na szczęście coraz więcej autorek i autorów, instytucji badawczych czy organizacji zaczyna zajmować się tą niezwykle istotną kwestią – i to z perspektywy znacznie szerszej niż tylko w kontekście myślenia o strategii marketingowej czy komunikacyjnej dla zrównoważonego rozwoju.
Socjologia, głupcze!
Nadszedł już czas, by w myślenie o środowisku wprowadzić więcej socjologii, stawiając ją na równi z badaniami na temat zielonych technologii, ekonomii ekologicznej, etyki środowiska czy instytucjami politycznymi. Musimy zadać sobie pytanie o to, w jaki sposób dynamika społeczna, którą możemy obserwować w naszych społeczeństwach, pozostaje odległa od tej, którą Zieloni chcieliby wdrożyć, by osiągnąć swoje cele. Pytanie to może brzmieć nazbyt teoretycznie, ale ma szereg bardzo ważnych skutków praktycznych i politycznych!
Raport IDDRI czerpie inspiracje m.in. z prac niemieckiej socjolożki Hartmut Rosy nt. wpływu przyspieszenia czasu na codzienne życie jednostek, działanie gospodarki czy polityki. Sugeruje, że nowe ruchy społeczne (np. na rzecz transformacji ekologicznej, lokalizacji, ochrony lokalnych społeczności czy wspólnych zakupów) są bardziej odpowiedzią na potrzebę oparcia się przyspieszeniu tempa życia, które odziera nasze życie codzienne z jakiegokolwiek ładu, niż działaniem na rzecz ochrony ekosystemów.
Innym przykładem na to, że logika społeczna może wyprzedzać ekonomiczną i polityczną, są działania deregulacyjne. Wynikają one bardziej z potrzeby dostosowania struktur gospodarczych i socjalnych do wspomnianego już przyspieszenia (biorącego się m.in. z wpływu nowych form technologii komunikacyjnych/informacyjnych na organizację pracy) niż z reakcji na neoliberalną potrzebę służenia interesom kapitalistycznym. Widzimy tu, jak kwestia ekologiczna otwiera dawną debatę między socjologią materialistyczną (w szczególności marksistowską) a postmaterialistami.
Modele transformacji ekologicznej
Raport IDDRI może być również wykorzystywany w debacie między osobami stojącymi po stronie potrzeby spadku gospodarczego a optującymi za zielonym wzrostem, jako że kwestionuje dotychczas przyjęte proporcje znaczenia innowacji społecznych oraz technologicznych w zmniejszaniu emisji gazów cieplarnianych.
Efekt odbicia, niwelujący korzyści osiągnięte dzięki poprawie efektywności energetycznej, zmusza nas do mocniejszego skupienia się na kwestii innowacji społecznych i tym samym zmianach w stylach życia, przyczyniających się do zmniejszenia śladu węglowego. Jeśli nie chcemy skupić się wyłącznie na zwiększaniu opodatkowania ekologicznego (którego poziom w Europie w ciągu ostatnich 10 lat… spadł!), zmiany technologiczne i społeczne mogą przyczynić się do powstania zupełnie innego typu społeczeństw, kierujących się odmiennymi wartościami i odmiennie zorganizowanych.
Jedną z najmocniejszych stron wspomnianego raportu jest naświetlenie właśnie tego wątku poprzez zaprezentowanie kilku scenariuszy rozwoju wypadków. Poniżej pokrótce przedstawię ich główne założenia. Pokazują one, że w roku 2050 nasze społeczeństwa mogą przyjąć różnorodny kształt, podobnie jak różny może być ich wpływ na poziom emisji gazów cieplarnianych.
Przyszłość – ćwiczenie, nie prognoza
Ciekawym pomysłem tego raportu jest to, że bierze on pod lubię przeszłe, teraźniejsze i przyszłe style życia Francuzek i Francuzów, po czym sprawdza je w celu stworzenia pewnej prognozy. Wedle słów Bertranda de Jouvenel nie jest on „tak bardzo przewidywaniem przyszłości, jak przygotowaniem do niej”. Czyni to, rozpatrując różne możliwe ścieżki, przy uwzględnieniu podjętych (lub zaniechanych) decyzji politycznych.
Przeszłość: Raport przedstawia imponujące podsumowanie zmian w stylu życia, jakie dało się zauważyć we Francji w latach 1960-2010 (w dziedzinach takich jak mieszkalnictwo, mobilność, zatrudnienie, konsumpcja czy wartości) oraz zmian w poziomach emisji gazów cieplarnianych.
Teraźniejszość: Zestaw „słabych sygnałów” oraz rozmaitych, niewielkich ruchów społecznych (np. na rzecz transformacji ekologicznej, wolniejszego życia i jedzenia, powrót lokalności itp.) pomagający w poszukiwaniach alternatyw dla konsumpcjonizmu oraz wspomnianego już przyspieszenia tempa życia we wspomnianych w poprzednim punkcie dziedzinach.
Przyszłość: Podsumowanie głównych, możliwych do zaobserwowania trendów, takich jak sukcesy info-nano-biotechnologii („w kierunku nadejścia posthumanizmu”) oraz przegląd głównych wątków współczesnej fantastyki naukowej: motywy cyborgiczne, posthumanistyczne katastrofy ekologicznej itp.
Pięć scenariuszy stylu życia w roku 2050
Najważniejszym elementem raportu jest fragment z pięcioma zaprezentowanymi w nim scenariuszami na rok 2050. Każdy z nich opiera się na pewnej kluczowej wizji, uwzględniającej założenie, że zmiana społeczna kieruje się własną dynamiką, nie wynika zaś wyłącznie z wyborów politycznych, technologicznych czy ekonomicznych, a nawet z kryzysu ekologicznego. Projekcje te są efektem dwóch lat pracy grupy badaczy z wielu dyscyplin naukowych (socjologii, geografii, inżynierii, ekonomii itp.).
W każdym z tych scenariuszy raport bada możliwe zmiany w organizacji politycznej, systemach produkcji, innowacjach technologicznych, modelach organizacji przestrzeni, mobilności, wartości czy wzorców konsumpcji.
Kwestie polityczne
Autorzy analizy przyznają, że wiele pytań co do metodologii czy wyliczania wpływu poszczególnych scenariuszy na emisje gazów cieplarnianych pozostaje otwartych. Rok 2050 wydaje się bardzo odległy! Pamiętajmy jednak, że analizy takie nie są przepowiedniami. Eksperyment ten ma w sobie coś z tworzenia utopii. Część z nich – dystopie – napawa nas przerażeniem. Ich wizja dla zdecydowanej większości ludzkości stanowi koszmar. Inne są bardziej optymistyczne, dając nadzieję zarówno na ocalenie klimatu, jak i poprawę naszego kolektywnego dobrostanu.
Celem takich scenariuszy nie jest powiedzenie nam, jak je osiągnąć. Mają nam raczej uzmysłowić, że poza opcją utrzymywania się status quo (scenariusz „zielonego konsumpcjonizmu” nie wydaje się idealny dla większości Zielonych) bardziej głęboka zmiana nie jest niemożliwa. Jedyną krytyczną uwagą, jaką można temu raportowi zarzucić, jest tworzenie wrażenia, że jedynym czynnikiem prowadzącym do zmian miałaby być jakaś forma kryzysu.
W co najmniej trzech z pięciu powyższych scenariuszy widać wpływ, jakie mają na nie istotne (mające się zdarzyć w okolicach 2030) zawirowania, do których społeczeństwo musi się dostosować dzięki różnorodnym dynamikom społecznym: poszukiwaniu większej autonomii, szczęścia oraz ucieczki przed presją czasu w scenariuszu „obywatelstwa ekologicznego”, pragnieniu dłuższego życia (wariant „cyborgiczny”) czy też zdobywaniu oraz wymianie wiedzy („społeczeństwo wiedzy”).
Utopia bez apokalipsy?
Pierwsze pytanie, na jakie Zieloni powinni sobie odpowiedzieć jest zawsze takie samo – w jaki sposób stać się większością? Chodzi nam nie tyle o uniknięcie katastrofy, co o zbudowanie bardziej trwałego, zrównoważonego społeczeństwa, szanującego zarówno człowieka, jak i przyrodę. Społeczeństwa, w którym dobrze jest żyć.
No, chyba że chcemy pogrążyć się w katastrofizmie – na poły infantylnej dysfunkcji ekologii politycznej – który będzie z nas robił czasem przydatnych, acz zawsze pozostających w mniejszości przepowiadaczy przyszłości. Taki scenariusz wskazywałby na (świadomą lub nie) chęć pozostania w intymnym kręgu „ocalonych”, którzy byli w stanie przewidzieć i dostosować się do „załamania środowiska” czy „ekologicznych bomb zegarowych”.
Jak zauważył Ulrich Beck, istnieje ryzyko, że zwracając uwagę na potrzebę życia w ramach określonych ograniczeń „nieliczni zdolni do przystosowania się” przyczyniają się do budowy zamkniętych i nieuchronnie brutalnych społeczeństw, dalekich od kosmopolitycznego ideału wolnego i sprawiedliwego świata.
Dochody, style życia i ślady węglowe
Drugie pytanie wydaje się równie przewidywalne, choć może nieco mniej polityczne. Jaki powinien być związek między poziomem dochodów, stylami życia oraz śladem węglowym?
Raport pokazuje, że wyższe dochody nie muszą koniecznie wiązać się z wyższym ich kosztem dla środowiska. W zależności od scenariusza znacząco różnią się emisje dwutlenku węgla w sektorach takich jak mieszkalnictwo, mobilność (związana z pracą i wypoczynkiem) czy żywność. W scenariuszu „obywatelstwa ekologicznego” wspólne życie jest istotnym elementem jakości życia, a przeciętny dochód rośnie czterokrotnie dzięki telepracy oraz współdzieleniu jak największej ilości przestrzeni przez inicjatywy społeczne, co przyczynia się z kolei do znaczącego zmniejszenia ilości podróży lotniczych. Z drugiej strony w scenariuszu „cyborgicznym” we wspomnianych sektorach – z powodu używania robotów – znacząco rośnie konsumpcja energii elektrycznej.
Czy możemy uniknąć gettoizacji?
Trzecie pytanie krąży wokół kwestii tego, czy grupy kierujące się tym czy innym stylem życia pozostaną odizolowane od siebie nawzajem czy też nie. Dla przykładu – czy dojdzie do silnego odizolowania od siebie przeciwników dalszych innowacji technologicznych oraz grup, które aktywnie ich poszukują? Oczywiście tyczy się to „bogatych”, mających do tych technologii dostęp – warto jednak wrócić do rozważań naukowców, którzy na początku lat 70. XX wieku wynajdywali ekologię polityczną, krytykując technokratyzm w imię wiedzy i humanizmu.
Część z nich protestowała przeciwko chimerze, jakim jest wiara w to, że polityka może sprawować kontrolę nad zmianą technologiczną. Część z nich uważała, że ludzkość ma nową odpowiedzialność wobec ekosystemu, który zaczęła przemieniać w „drugą przyrodę”.
Gwałtowne zjawiska pogodowe budzą w nas niepokój. Zmiany klimatu to przewidywalny scenariusz, coraz bardziej zresztą przerażający i niezmiennie poważny.
To jednak nie lęk powinien nas motywować. Jego miejsce powinna zająć nadzieja na kosmopolityczne, otwarte i tolerancyjne społeczeństwo w którym ludzie są wolni, współpracują ze sobą, troszczą się o środowisko. Taka wizja zagrzewa do działania. Wymagać to będzie nie tylko zmian politycznych, ale również zwrotu kulturowego.
Artykuł A Climate for Change ukazał się w „Green European Journal” (Zielonym Magazynie Europejskim). Przeł. Bartłomiej Kozek.
Jest taka społeczność na zachodzie Niemiec, która zaspokaja 250% swojego zapotrzebowania na energię elektryczną ze źródeł odnawialnych – i nie zamierza na tym poprzestać. (więcej…)
FracTracker został uruchomiony w czerwcu 2010 r. jako projekt Centrum na rzecz Zdrowego Środowiska i Społeczności Uniwersytetu w Pittsburghu. Początkowo geograficznie koncentrował się na Pensylwanii i północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, ponieważ tam właśnie rozwijało się wydobycie gazu naturalnego z formacji łupkowej Marcellus Shale. W 2012 r. postanowiono zmienić strukturę organizacyjną FrackTrackera i latem tego roku powstała nowa pozarządowa organizacja użyteczności publicznej: FrackTracker Alliance.
Frack Tracker Alliance codziennie publikuje mapy, dane i analizy, aby uświadomić Amerykanom i ludziom na całym świecie zagrożenia związane z wydobyciem niekonwencjonalnych paliw kopalnych. Siedziba organizacji znajduje się w Pensylwanii, lecz zatrudnia ona również personel w Nowym Jorku, Ohio, Zachodniej Wirginii i Kalifornii. Jej strona internetowa relacjonuje działalność w zakresie wydobycia ropy i gazu w 30 stanach, dane dotyczące trendów na szczeblu krajowym oraz kwestie międzynarodowe. Ma ponad 450 000 odsłon i prawie 150 000 unikatowych użytkowników rocznie.
Praca prowadzących stronę przynosi korzyści: odwiedzający dowiaduje się o planowanym w pobliżu odwiercie; ustawodawca poznaje wskaźniki zużycia wody; dane są syntetyzowane dla potrzeb organizacji opracowującej zalecenia dla decydentów; student dowiaduje się prawdy na temat śladu węglowego technologii szczelinowania. Dzień po dniu przyczyniają się do rozwoju bardziej pozytywnej energii przyszłości.
Ich praca – i praca wielu innych organizacji – pozwoliła udokumentować rozległe szkody powodowane przez przemysł naftowy i gazowy, w każdym miejscu prowadzonej przezeń działalności. W Pensylwanii są to setki przypadków skażenia wody na skutek migracji metanu i innych substancji zanieczyszczających. Wiele badań przeprowadzonych w całych Stanach Zjednoczonych wykazało problemy zdrowotne związane z narażeniem na działanie zanieczyszczeń powietrza w pobliżu odwiertów. Budowa odwiertów i rurociągów oraz wydobywanie piasku (frack sand) spowodowały zniszczenie tysięcy akrów lasów i siedlisk fauny i flory. Społeczności cierpią na skutek intensywnego ruchu ciężarówek i związanych z nim problemów: zwiększonej liczby wypadków, zniszczenia dróg i emisji z silników Diesla.
Podczas gdy gaz ziemny promowany jest jako paliwo pomostowe lub przejściowe, niszczący wpływ na klimat jest prawdopodobnie najpoważniejszym zagrożeniem towarzyszącym produkcji i użyciu tego paliwa. Metan ulatniający się do atmosfery jest bardzo mocnym gazem cieplarnianym, a ogromne ilości ropy naftowej, gazu ziemnego i innych węglowodorów wytwarzanych łącznie w wyniku boomu łupkowego mogą pogłębić globalną zależność od tych surowców i zmniejszyć inwestycje w odnawialne źródła energii. Ten domniemany pomost może prowadzić donikąd.
FrackTrack dokumentuje energię oddolnych ruchów obywatelskich podających w wątpliwość ten pęd do szczelinowania. W Nowym Jorku naniesiono na mapę 86 lokalnych ruchów przeciwko szczelinowaniu, 96 wprowadzonych moratoriów (które nie są jeszcze pełnymi zakazami) oraz 85 całkowitych zakazów. Do tych map odniósł się komisarz Departamentu Ochrony Środowiska stanu Nowy Jork na niedawnej konferencji prasowej, podczas której gubernator Cuomo ogłosił wprowadzenie zakazu szczelinowania hydraulicznego na terenie całego stanu.
Lecz nawet w Nowym Jorku zwycięstwo może być jedynie chwilowe. Tamtejsi aktywiści zajmują się projektem budowy ogromnego rurociągu i planami magazynowania sprężonego gazu w opuszczonych kawernach solnych pod powierzchnią jednego z osławionych jezior Finger. Dopóki planeta nie zazna wytchnienia od ocieplenia klimatu, społeczności nie zostaną wyzwolone od zagrożeń dla powietrza i wody, a natura nie będzie bardziej chroniona niż niszczona, FrackTracker – i jego wielu partnerów – mają przed sobą niekończącą się pracę.
FrackTracker działa w odważny i zdecydowany sposób: analizuje nowe tematy, bada problemy lokalne, buduje nowe partnerstwa, wspomaga obywatelskie działania naukowe (częściowo poprzez specjalną aplikację mobilną), pobudza media społecznościowe i narzędzia komunikacyjne i dociera do odbiorców blisko i daleko. W 2015 r. wyruszą ze swoim przekazem i zasobem wiedzy w trasę – zaplanowane są warsztaty na Florydzie, w Północnej Karolinie, Argentynie, Wielkiej Brytanii, Belgii, na Węgrzech i w Polsce.
Szczegóły polskich warsztatów są obecnie w trakcie opracowywania. FrackTracker zachęca polskich odbiorców do odwiedzania swoich map i innych zasobów oraz do dzielenia się pytaniami, fotografiami i danymi – wszystkim, co przyczyni się do lepszego zrozumienia tych ważnych kwestii i pomoże FrackTrackerowi w dalszym pełnieniu misji tworzenia i udostępniania zasobów informacyjnych dla słusznej sprawy.
Przeł. Jan Skoczylas
Przeczytaj także: Gaz łupkowy? Nie, dziękujemy! Za duże ryzyko