W nawiązaniu do „Dwugłosu o sztuce i przyrodzie: kwiaty” Dominiki Kieruzel i Moniki Kostery,

Tym razem tekst rozmowy artystki i naukowczyni społecznej daje poczucie, głębokie i zaciszne zarazem, bycia w domu. Oczywiście w domu z ogródkiem. Nieznane mi artystki i artyści, które poznaję dzięki Autorkom dwugłosu, spotykają się w nim (w tym domu) z twórcami z pierwszych stron dobrych podręczników. Prerafaelici, Monet, Van Gogh…Biografia tego ostatniego świetnie opisana w poświęconym mu tomiku pióra zapomnianego dziś niestety francuskiego biografa i filozofa Henri’ego Perruchota (1917- 1967). Słynął z tego, że na kartach biografii malarzy jego autorstwa każde zdanie wynikało ze źródeł, a jednocześnie była to piękna literatura. I ciekawa filozofia „przecięcia” twórczości z codziennością właśnie. Czyli zupełnie jak dialogi Dominiki Kieruzel i Moniki Kostery. Chyba wszystkie lub prawie wszystkie książki Perruchota zostały przetłumaczone na język polski. Miał wyraźnie bardzo dobrych tłumaczy. Jak przystało na PRL tłumaczenia kolejnych tomików ukazywały się w sporych odstępach. Wyobrażam sobie jak pasjonaci pisarstwa Perruchota czekali na każdy tomik. Cierpliwość zupełnie taka, jaką wymagają kwiaty od ludzi, którzy chcą z nimi obcować. Skompletowałem sobie te tomiki do domowej biblioteczki. Wymagało to cierpliwego polowania po antykwariatach. Ceny okazały się groszowe. Gdy się budzę widzę ten zbiór na półce. Jeszcze jestem przed ich pełną lekturą. No tak… to znowu jak niecodzienne kwiaty i jak Dominiki z Moniką dialogowanie. Trzeba cierpliwie czekać, czasem „polować”, a otrzymuje się coś pięknego i nieprzeliczalnego na pieniądze. I dostępne dla każdego, kto poświęci temu wystarczająco dużo uwagi (wystarczająco dużo, to znaczy całą, bo tylko tak warto czytać „Dialogi o sztuce i przyrodzie” i tak patrzeć na kwiaty). U Perruchota przyroda odgrywa ważną rolę na wspomnianym przecięciu życia i twórczości. Życie- natura- twórczość. To obszar, cudowna kraina, którą wyznaczają i wypełniają teksty przywołanych przeze mnie Autorek. Bo przecież nie jest wcale trywialne zdanie, iż żeby zmieniać świat trzeba mieć dom. 

Na oddzielne podkreślenie, a także oddzielne podziękowanie dialogującym Autorkom należy się z pogłębienie problematyki rezonowania. Teraz to już mogę mówić o tej koncepcji studentom oraz praktykom, a co najważniejsze mogę próbować praktyki rezonowania, nie tylko intuicyjnie.

Niezwykłe są kategorialne ramy rozmowy o kwiatach. Wyznaczają je bezwstydność na początki i niewinność na końcu tekstu. Bingo! Tak właśnie można przeciwstawić się temu, co złe i temu co wymaga pilnej naprawy. Ukwiecony dom nie jest po to, by się w nim zamknąć, ale by czerpać z kwiatów bezwstydność i niewinność jako siły zmieniania światy.

A wspomniany przez Autorki Witkacy na dialektycznej zasadzie przywodzi mi na myśl Chwistka. Dla niego twórczość to nie tyle metafora natury, ile raczej techniki (w sensie centralnego przejawu kultury nowoczesności). Ciekawe czy ten aspekt pojawiał się w zaciętych sporach między nimi?

Mam takie humorystyczne doświadczenie. Gdy „mój” Paweł (średni syn, teraz student archeologii UKSW) wchodził z pasją w świat sztuki, w warszawskim Muzeum Narodowym była słynna wystawa monograficzna Witkacego. Tłum ludzi, co bardzo źle wpływało na Pawła (wrażliwiec z głęboką dysleksją). Nagle przystanął przy obrazie, który mu się specjalnie spodobał…to była „Szermierka” Chwistka. Z kolei „moja” Karolcia (najmłodsze dziecię, praktykuje namiętnie malowanie, niezwykle wrażliwa w stylu nastoletnim) bardzo lubi Witkacego. I „jej”, to jest nasza wspólna wystawa Witkaca była… w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej („nasze małe, ale fajne muzeum” jak mówi Karolcia) …kto by pomyślał, że właśnie tam. Nieprzewidywalne są drogi nie tylko twórczości, ale i drogi obcowania z nią. Tak jak drogi kwiatów i obcowania z kwiatami. 

Tomasz Ochinowski

Powiązane artykuły

Dwugłos o sztuce i przyrodzie: Kwiaty Dwugłos o sztuce i przyrodzie: Ptak Dwugłos o sztuce i przyrodzie: Drzewo Kochamy kwiaty Tweety, ulice i rzadkie kwiaty historii