Odzyskując lokalne systemy żywnościowe

Andrea Germanos
3 września 2015

Nowy raport Friends of the Earth Europe opisuje pięć przykładów społeczności, które odzyskały swoje systemy żywnościowe.

Władza nad systemami żywnościowymi jest dziś skupiona w rękach nielicznych podmiotów. Ta skoncentrowana kontrola nad nasionami, produkcją żywności i przetwórstwem rozbija związek między konsumentami a ich żywnością, co z kolei wpływa na procesy podtrzymywania kulturowej wiedzy i umiejętności, powiązania lokalne i lokalne gospodarki.

Jednak w wielu miejscach w całej Europie społeczności łączą się, aby pokazać, że można to robić inaczej – lepiej. Nowy raport Friends of the Earth opisuje pięć przykładów społeczności, które z powodzeniem podjęły wyzwanie.

W północnej Hiszpanii istnieje Avicultura Campesina – kooperatywa ekologicznych hodowców kurczaków. Wspiera suwerenność żywnościową, środowisko i lokalną gospodarkę. Składa się z trzech rolników, którzy kontrolują proces hodowli i przetwarzania kurczaków oraz 31-osobowej spółdzielni, która dostarcza je konsumentom.

We Włoszech działają grupy konsumentów zwane Gruppi di Acquisto Solidale (GAS). Nabywają oni produkty rolne w oparciu o kryteria ekologiczne i pomagają „przywrócić bezpośredni związek między konsumentem a rolnikiem”.

Raport podaje: „grupy GAS chcą przyczynić się do stworzenia społeczeństwa, w którym ludzie mogą znaleźć czas, aby poznać innych i budować z nimi relacje. W efekcie szereg grup jest zaangażowanych w całą gamę innych czynności, jak promowanie sieci i dzielnic gospodarki społecznej. Poprzez zaangażowanie obywatelskie chcą zmienić podejście i zachowania produkcyjne, nabywcze i konsumpcyjne, sięgając poza rolnictwo i żywność”.

Francuskie La Ruche Qui Dit Oui (po francusku: „ul, który mówi tak”) jest internetową platformą „uli” producentów żywności i konsumentów. Pozwala ona małej liczbie producentów i dziesiątkom konsumentów w ramach każdego „ula” koordynować zamówienia i dostawy, i dzięki temu oszczędzać pieniądze.

„Projekt przyczynia się do obrony zrównoważonego rolnictwa, które stawia żywność w centrum zainteresowania. Jest częścią pojawiającego się ekosystemu sąsiadujących ze sobą inicjatyw, które uzupełniają się nawzajem i podążają w tym samym kierunku” – mówi Jérémi Anxionnaz z La Ruche. – „Wzięte łącznie, wartości te mogą mieć silny wymiar polityczny i ekonomiczny i wywierać pewien wpływ na system na poziomie europejskim”.

Targi rolnicze w Pradze, stolicy Republiki Czeskiej dają także przykład alternatywnego paradygmatu. Jana Spilkovà, profesor nadzwyczajna wydziału Geografii Społecznej i Rozwoju Regionalnego na Uniwersytecie Karola w Pradze, nazwała je „pierwszym prawdziwym przykładem alternatywnych sieci żywności… w Republice Czeskiej. Wyznaczają one początek zauważalnie nowej kultury konsumentów i producentów, stworzonej na podstawie związku między konsumpcją żywności, etyką, różnorodnością społeczną i odnową miejską”.

Społeczeństwo obywatelskie na Węgrzech aktywnie promuje lokalną żywność, co sprzyja rozwojowi targów rolniczych oraz festiwali żywności i pozwala konsumentom mieć „zdrowszą dietę i wybierać coraz częściej lokalne składniki”. Raport dodaje: „Strategia żywnościowa rządu zidentyfikowała lokalne systemy żywności jako podstawowe narzędzie lokalnego rozwoju gospodarczego”.

Matthew Hayes, członek Open Garden Foundation (Fundacji Otwartego Ogrodu) i badacz na uniwersytecie Szent István w Budapeszcie podaje w raporcie: „Tworzymy ogród rynku ekologicznego, skupiony na produkcji małej skali dla rynków lokalnych. Ślad ekologiczny naszej żywności jest mały, podczas gdy jakość jest bardzo wysoka, a zyski środowiskowe i społeczne są ogromne”.

Raport podaje: „przykłady zebrane tutaj powinny inspirować decydentów do uznawania licznych korzyści krótkich łańcuchów dostaw żywności dla ludzi i środowiska. Lokalnie produkowana i przystępna cenowo ekologiczna żywność powinna być podstawą systemu żywnościowego, który zwiększa naszą suwerenność w kwestii żywności. Dotychczasowy model nie może już być uważany za podstawę dobrze funkcjonującego systemu żywnościowego w przyszłości”.

Nie tylko systemy żywnościowe są dziś odzyskiwane przez ludzi i społeczności. Raport opublikowany niedawno przez Instytut Transnarodowy podkreślił wagę społeczności, które odzyskują kontrolę nad swoją wodą od firm prywatnych, a niedawna publikacja Grain i La Via Campesina przyjrzała się temu, jak rolnicy na całym świecie opierają się wysiłkom rządów i korporacyjnych agrobiznesów, aby ograniczyć praktykę zachowywania i wymiany nasion.

Artykuł Reclaiming, Relocalizing, Reconnecting: The Power of Taking Back Local Food Systems ukazał się na stronie Common Dreams na licencji CC-BY-SA. Przeł. Tomasz Szustek.

Jeśli nie zaznaczono inaczej, materiał nie może być powielany bez zgody redakcji.

Komentarze do “Odzyskując lokalne systemy żywnościowe

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *