KONGRES RUCHÓW MIEJSKICH – Powstaje związek stowarzyszeń

Redakcja
7 czerwca 2016

4 czerwca 2016, po 5 latach oddolnej i wolnej od formalnych rygorów aktywności w ogólnopolskiej sieci Kongres Ruchów Miejskich, aktywiści i aktywistki powołali do życia Związek Stowarzyszeń Kongres Ruchów Miejskich (czyli federację).

Pięć lat aktywnej działalności wielu inicjatyw i organizacji, zajmujących się poprawą jakości życia mieszkanek i mieszkańców polskich miast przyniosło trwałe zmiany w krajobrazie miejskim. Tematy wcześniej uważane za stricte branżowe, więc hermetyczne, jak polityka przestrzenna, problemy mieszkaniowe, niewydolny transport, zieleń w mieście, dostępnośc usług publicznych czy stan czystości powietrza, weszły do powszechnego obiegu codziennych wiadomości z życia miast. Termin „partycypacja społeczna” to priorytet – przynajmniej deklaratywny – większości publicznych władz miejskich w Polsce.

Te zmiany to efekt pracy u podstaw tysięcy już miejskich aktywistek i aktywistów w Polsce. Są wśród nas zarówno miłośnicy swojej dzielnicy czy osiedla, zainteresowani poprawą estetyki w najbliższym otoczeniu, ogólnopolscy eksperci tematyki miejskiej, jak i politycy oraz urzędnicy samorządów miejskich.

Pierwszy Kongres Ruchów Miejskich odbył się w 2011 r. w Poznaniu, potem były kolejne: w Łodzi (2012), na którym opracowaliśmy społeczną recenzję projektu Krajowej Polityki Miejskiej, w Białymstoku (2013) i w Gorzowie Wielkopolskim. Na tym ostatnim, we wrześniu 2015 r., przyjęliśmy 15 Tez Miejskich (poniżej) oraz rezolucję o sformalizowaniu oddolnej sieci współpracy ruchów miejskich w ciało o osobowości prawnej, zdolnej do szerokich działań formalnych. To znacznie zwiększy naszą sprawność działania i poszerza możliwości, poczynając od własnej siedziby z adresem, a na wystąpieniach do sądów wcale nie kończąc.

W sobotę, 4 czerwca br. na zaproszenie Stowarzyszenia Czas Mieszkańców i Pracowni Zrównoważonego Rozwoju w toruńskim ośrodku „Domkultury! BYDGOSKIE PRZEDMIEŚCIE” przedstawiciele 14 organizacji z 10 miast podjęli uchwały o założeniu Związku Stowarzyszeń pod nazwą „Kongres Ruchów Miejskich” z siedzibą w Poznaniu. Lista członków-założycieli poniżej.

Delegaci oraz goście przez blisko 7 godzin pracowali nad ostateczną wersją statutu – celów, sposobów działania i struktur wewnętrznych federacji KRMu. Na koniec dnia jednogłośnie przyjęto wypracowany partycypacyjnie statut, wybrano też Zarząd Kongresu Ruchów Miejskich i Komisję Rewizyjną.

Prezesem zarządu KRM został Lech Mergler, wydawca i publicysta, współinicjator Kongresu Ruchów Miejskich w Poznaniu, wiceprezes Stow. Prawo do Miasta (Poznań), które w wyborach miejskich 2014 poparło prezydenta Poznania Jacka Jaśkowiaka.

Na wiceprezeski KRMu wybrano: Martę Bejnar-Bejnarowicz, z zawodu architektkę, radną Miasta Gorzów Wielkopolski oraz prezeskę Stowarzyszenia Ludzie dla Miasta. Oraz Lidię Makowską, kulturolożkę i germanistkę, członkinię Stowarzyszenia Lepszy Gdańsk oraz radną Dzielnicy Wrzeszcz Górny.

Do Komisji Rewizyjnej wybraliśmy Marcina Jarzynowskiego (Stow. Miasto Jest Nasze, Warszawa), Pawła Kołacza (Stow. Czas Mieszkańców, Toruń) i Katarzynę Szczepańską (Komitet Inicjatyw Lokalnych, Gdańsk Wrzeszcz)

Wykonaliśmy pierwszy, ale najważniejszy krok na drodze instytucjonalizacji KRM. Kolejnym zadaniem będzie rejestracja Związku Stowarzyszeń w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przygotowanie Walnego Zebrania i kolejnego Kongresu Ruchów Miejskich. Po formalnej rejestracji możliwe będzie przyjmowanie do federacji stowarzyszeń zwykłych, nierejestrowanych w sądzie, w których działa większość z nas, oraz innych organizacji. Zainteresowanych przyłączeniem się do struktury KRM jest, na początek, kilkadziesiąt mniejszych i większych organizacji i ruchów miejskich z całego kraju. Warunkiem podstawowym przyjęcia do związku jest akceptacja przez organizację 15 Tez Miejskich (poniżej).

Kongres Ruchów Miejskich przyjął w statucie zapis, że członkowie władz federacji nie mogą być członkami żadnej partii politycznej, żeby nie powstawał konflikt lojalności. KRM jest gotów współpracować z wszystkimi partiami demokratycznymi na zasadzie „zdystansowanego partnerstwa”. Działalność KRM będzie finansowana ze składek członkowskich i darowizn, siedziba federacji będzie zlokalizowana przy Stowarzyszeniu Prawo do Miasta w Poznaniu.

Lista organizacji założycielskich Związku Stowarzyszeń Kongres Ruchów Miejskich:

  • Stowarzyszenie Czas Mieszkańców (Toruń)
  • Fundacja Zielone Światło (Warszawa)
  • Stowarzyszenie Mieszkańcy Dla Sopotu
  • Fundacja Dialog – Fundacja Inicjatyw Obywatelskich (Łomianki)
  • Fundacja Pracownia Zrównoważonego Rozwoju (Toruń)
  • Stowarzyszenie Lepszy Gdańsk
  • Stowarzyszenie Rowerowe Katowice
  • Stowarzyszenie Ludzie Dla Miasta (Gorzów Wielkopolski)
  • Stowarzyszenie Prawo do Miasta (Poznań)
  • Stowarzyszenie Kooperacja Miejska (Warszawa)
  • Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze (Warszawa)
  • PSAL Pomorskie Stowarzyszenie Aktywni Lokalnie (Pruszcz Gdański)
  • Fundacja Komitet Inicjatyw Lokalnych (Gdańsk Wrzeszcz)
  • Stowarzyszenie Nowa Łódź

 

15 TEZ O MIEŚCIE Kongresu Ruchów Miejskich

Gorzów Wielkopolski, 18 września 2015

Powołaliśmy w 2011 r. Kongres Ruchów Miejskich, by wspólnie pokonywać przeszkody, których nie mogliśmy przezwyciężyć, działając lokalnie w naszych miastach – przeszkody w postaci niedoboru potrzebnych miastom krajowych regulacji prawnych, państwowych polityk, instytucji i procedur. Miasta potrzebują mądrej, dalekowzrocznej polityki miejskiej i dobrego prawa, dobrych praktyk i standardów. Potrzebują ich, by żyło się w nich lepiej i by wyzwalał się skupiony w nich potencjał zrównoważonego rozwoju i aktywności obywatelskiej.

Kongres Ruchów Miejskich skupia organizacje, działaczki i działaczy miejskich podzielających przekonania na temat miast i ich rozwoju. Przekonania te stanowią nasz wspólny „miastopogląd”. Wartości, na których jest on oparty, to:

  • Rozwój zrównoważonyw duchu Karty Lipskiej z 2007 r. – trwały, chroniący przestrzeń, przyrodę i inne zasoby, nastawiony na jakość życia ludzi.
  • Partycypacyjna demokracja miejskazapewniająca podmiotowość mieszkańcom i mieszkankom, obok woli większości oparta na prawach człowieka i ochronie mniejszości.
  • Społeczna solidarność strzegąca równości szans, sprawiedliwych relacji społecznych i gwarantująca słabszym wsparcie miejskiej społeczności.

TEZY MIEJSKIE rozwijają te wartości w odniesieniu do różnych obszarów życia miasta. To stwierdzenia dla nas najważniejsze, pod którymi podpisujemy się i którymi kierujemy się w naszych działaniach.

  1. Mieszkańcy i mieszkanki mają niezbywalne prawo do miasta.

Jest nim prawo do korzystania z zasobów miasta i prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach miasta oraz mieszkanek i mieszkańców. Tych praw nie można nas pozbawić. Miasto jest dla mieszkanek i mieszkańców, bo stanowi środowisko naszego życia, a biznes, władza i polityka winny służyć nam i miastu.

  1. Demokracja miejska to dla nas nie tylko wybory, lecz ciągła partycypacja mieszkańców w realnym podejmowaniu decyzji o mieście, oparta na edukacji obywatelskiej.

By partycypacyjna demokracja miejska mogła dobrze działać, konieczne jest wypracowanie i wdrożenie potrzebnych narzędzi proceduralnych takich jak referenda lokalne, inicjatywa uchwałodawcza mieszkańców, panele i sądy obywatelskie, planowanie partycypacyjne, konsultacje społeczne, budżet partycypacyjny i in.

  1. Budżet miasta musi trafnie wyrażać potrzeby i aspiracje mieszkańców, które określają oni w trakcie ciągłego, obywatelskiego dialogu.

Obok budżetów partycypacyjnych (zwanych także obywatelskimi) dotyczących niewielkiej części finansów miejskich mieszkańcy powinni mieć znaczący wpływ na decyzje o dużych wydatkach inwestycyjnych oraz długoterminowe plany finansowe miasta.

  1. Podstawową powinnością wspólnoty miejskiej jest opieka nad słabszymi jej członkiniami i członkami, zgodna z zasadami społecznej sprawiedliwości.

W szczególności: przeciwdziałanie biedzie, wykluczeniu, bezdomności, wspieranie mieszkańców będących w potrzebie z innych powodów, chronienie mniejszości zagrożonych dyskryminacją.

  1. Miasto ma wspierać lokalny biznes, który nie zawsze może konkurować z globalnymi korporacjami.

Energia gospodarcza mieszkańców, zwłaszcza ta realizująca się w handlu i usługach, sprzyja lokalnej akumulacji kapitału, rozwojowi i zamożności miasta oraz tworzeniu stabilnych więzi gospodarczych.

  1. Dość umów śmieciowych – praca finansowana z miejskich środków publicznych powinna być wzorcowa pod względem warunków pracy i płacy.

Pozwalają na to klauzule społeczne stosowane w przetargach – ich wdrażanie to obowiązek władz.

  1. Miasto ma zapewniać mieszkania dostępne dla najliczniejszej grupy przeciętnie zamożnych mieszkanek i mieszkańców – lokale komunalne oraz lokale w budynkach prywatnych.

Polityka mieszkaniowa ma gwarantować mieszkania socjalne najuboższym, obronę praw lokatorek i lokatorów, zaangażowanie miasta w powstawanie dostępnych mieszkań na wynajem i podnoszenie jakości istniejącego zasobu komunalnego. Dość monopolu komercyjnego budownictwa deweloperskiego mieszkań na sprzedaż na kredyt, ograniczającego dostęp do mieszkania dużym grupom ludności.

  1. Jakość życia mieszkanek i mieszkańców zależy od zakresu, dostępności i poziomu usług publicznych, które ma zapewnić miasto – często nie sprzyja temu ich prywatyzacja lub komercjalizacja.

Usługi publiczne obejmują systemy transportu i inne usługi komunalne, edukację, służbę zdrowia, usługi opiekuńcze, opiekę społeczną, sport masowy i rekreację, kulturę i rozrywkę, i in.

  1. Rozwój zrównoważony wymaga ochrony środowiska, zwłaszcza środowiska przyrodniczego, którego stan jest istotnym czynnikiem kształtującym warunki życia w mieście.

Podstawowymi wyzwaniami dla „miejskiej ekologii” są hałas, zanieczyszczenie powietrza i wody, emisyjna i marnotrawna energetyka i transport, rabunkowa gospodarka ziemią i wodą, zajmowanie terenów zieleni pod inwestycje, ubytek drzew, nadprodukcja niesortowanych i nieprzetwarzanych odpadów.

  1. Transport zrównoważony musi opierać się na wysokiej jakości systemie powszechnie dostępnej komunikacji publicznej oraz ruchu pieszym i rowerowym, zmniejszając rolę transportu samochodowego.

Tylko wzmocnienie systemu komunikacji publicznej w integracji z ruchem pieszym i rowerowym, tworzy warunki sprawnego przemieszczania się w obrębie miast i obszarów metropolitalnych.

  1. Dość chaosu! Ład przestrzenny warunkuje sprawne funkcjonowanie miasta, minimalizując konflikty interesów w przestrzeni, a troska o estetykę przestrzeni sprzyja dobrostanowi i atrakcyjności miasta.

Ład przestrzenny nie powstaje w wyniku niezależnych, jednostkowych decyzji inwestycyjnych konkurujących podmiotów biznesowych – przeciwnie, one go degradują na dużą skalę. Jest on efektem kompleksowej, świadomej polityki przestrzennej, miejskiej i krajowej.

  1. Rewitalizacja zdegradowanych i historycznych obszarów miejskich to jedno z głównych wyzwań, przed którym stoją polskie miasta. Od sprostania mu zależy ich rozwój i podtrzymanie tożsamości.

Jest ona publicznym, zintegrowanym działaniem podejmowanym we współpracy z lokalną społecznością i w jej interesie, mającym kompleksowy charakter, nieograniczonym do remontów, obejmującym wymiar społeczny (nacisk na funkcję mieszkaniową), ekologiczny, gospodarczy i urbanistyczno-architektoniczny.

  1. Kultura jest podstawą i źródłem miejskiego sposobu życia.

Misją miasta jest uczynienie wartości kultury dostępnymi dla ogółu mieszkanek i mieszkańców, nie tylko elit, także w zakresie przygotowania mieszkanek i mieszkańców do udziału w kulturze przez powszechną edukację. Powszechne uczestnictwo w kulturze czyni nasze życie lepszym, a miasto – atrakcyjnym.

  1. Potrzebna jest długofalowa dekoncentracja kraju, zwłaszcza instytucji publicznych, sprzyjająca rozwojowi całości jego obszaru.

Dekoncentracja polega na lokalizowaniu instytucji krajowych w różnych miastach, poza stolicą, a instytucji regionalnych także poza miastami wojewódzkimi. Ma wymiar społeczny, gospodarczy i kulturalny.

  1. Suburbanizacja – żywiołowe rozlewanie się strefy zurbanizowanej daleko poza miasto – to destrukcyjny, patologiczny proces, który należy powstrzymywać systemowo.

Suburbanizacja niszczy wieś i miasto, łamie zasady zrównoważonego rozwoju, jest sprzeczna z wizjami „miasta zwartego” i „miasta krótkich dróg”. Powoduje znaczne straty środowiskowe, ekonomiczne i społeczne – przez nadmiarową konieczność ciągłego przemieszczania się ludzi po wielkich obszarach oraz przesyłania towarów, transportowania wody, ścieków, opału, energii, odpadów, i in.

Źródło: Kongres Ruchów Miejskich (informacja prasowa)

Jeśli nie zaznaczono inaczej, materiał nie może być powielany bez zgody redakcji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *